Overheidsgeld laat een openbaar spoor na: Nederlandse en EU-aanbestedingen lezen zonder een middag zoeken
Elke Nederlandse en EU-aanbesteding wordt wettelijk gepubliceerd, en bijna niemand leest ze. Een bedrijf dat wil meedingen, of gewoon wil weten wie er in zijn sector opdrachten wint, moet zich door verspreide meldingsportalen, inconsistente sectorcodes en opdrachtgeversgeschiedenis worstelen die niemand heeft samengesteld. De vraag is niet of de informatie bestaat, die bestaat al, maar of iemand tijd heeft om die te vinden.
Welke vragen het beantwoordt
Vier vragen die normaal elk een middag handmatig zoeken kosten.
Welke aanbestedingen staan nu open in mijn sector?
De verkenner toont aanbestedingen waarvan de inschrijfdeadline nog niet verstreken is, gefilterd op CPV-sectorcode, aanbestedende dienst, regio, waardeklasse en inschrijftermijn. Of iets open is wordt bij elke paginalading opnieuw bepaald tegen je eigen klok, zodat de lijst niet stilletjes veroudert tussen dataverversingen door.
Wie wint de opdrachten van deze opdrachtgever?
De gunningsdata loopt in de onderliggende pijplijn terug tot 2016, al begint het periodefilter van het dashboard zelf bij 2024. Binnen dat venster is de historie van een aanbestedende dienst zichtbaar in plaats van giswerk: welke leveranciers steeds terugkomen, hoe vaak, en op welke CPV-codes. Leveranciers worden gerangschikt op het aantal gewonnen gunningen, nooit op opgetelde opdrachtwaarde, omdat die waarde maar bij een deel van de records openbaar is.
Groeit deze markt of krimpt hij?
Publicatie- en bestedingstrends staan per maand en per sector uitgezet. Waarde- en omschrijvingstrends beginnen bij 2024, het moment waarop de EU overstapte op de eForms-standaard, omdat de velden van voor en na die breuk niet vergelijkbaar zijn. Ze toch samen tonen zou een grafiek opleveren die liegt.
Hoeveel hiervan wordt eigenlijk gerapporteerd?
Bij elk bedrag staat de bijbehorende dekkingsgraad, direct naast het cijfer zelf. Maar een deel van de open percelen en gunningspublicaties vermeldt een opdrachtwaarde, dus een totaal is altijd gelabeld als aandeel van de registratie en wordt nooit gepresenteerd als de hele markt.
Gratis te bekijken, gratis te houden
De scheiding is bewust, en volgt wat al openbaar is.
De verkenner met open publicaties
Lopende aanbestedingen, de kolommen in de publicatietabel (opdrachtgever, sector, deadline, waarde) en de verwijzingen terug naar de oorspronkelijke TED-publicatie zijn gratis en vragen geen login. Die data staat al openbaar op TED, dus er een betaalmuur voor zetten zou neerkomen op geld vragen voor andermans werk. Wat wij toevoegen is dat het samengevoegd, ontdubbeld en op één plek doorzoekbaar is.
De afgeleide intelligentie
Gunningshistorie per opdrachtgever, terugkerende CPV-patronen, en vaste winnaars zijn de onderdelen die echt pijplijnwerk kosten, en die zitten achter een gratis account. Wel gepland voor die laag, nog niet gebouwd: een sectorselectie bewaren, een wekelijkse samenvatting van nieuwe publicaties die daarop aansluiten, en export.
Waar de data vandaan komt
Drie openbare lagen, samengevoegd.
TED, de EU-feed voor aanbestedingen en gunningen
Bevat zowel open meldingen als de historie van wie eerdere opdrachten won. Zie het volledige product Aanbestedingen en gunningen.
CPV, het gemeenschappelijke EU-inkoopvocabulaire
Zet "bouw" of "IT-diensten" om in een filterbare categorie in plaats van giswerk op vrije tekst. Zie Aanbestedingen per branche.
NUTS, de standaard EU-regio-indeling
Zodat een provincie of streek geïsoleerd kan worden zonder handmatig op opdrachtgeversadres te matchen. Regio is een van de filters op het product Aanbestedingen en gunningen.
Methode, in gewone taal
Twee aparte vragen, met opzet apart gehouden.
Wat staat open, en wie heeft er gewonnen
We halen de meldings- en gunningsfeed op een vast schema op, taggen elk record met sectorcode en regio, en scheiden de twee dingen die een bedrijf echt wil weten: wat staat er nu open (opnieuw berekend tegen de datum van vandaag, zodat een gesloten aanbesteding nooit blijft hangen op de lijst) en wie heeft er historisch bij deze opdrachtgever gewonnen. Leveranciers worden gerangschikt op hoe vaak ze winnen, niet op opgetelde contractwaarde, want waarde wordt maar bij een deel van de records vermeld en een op waarde gebaseerde ranglijst zou giswerk zijn dat zich voordoet als een cijfer.
Wat dit niet laat zien
Eerlijke grenzen, gewoon benoemd.
De naad bij de rapportagestandaard van 2024
Gunningsgegevens van vóór 2024 gebruiken een oudere EU-rapportagestandaard, en de velden sluiten niet netjes aan op de nieuwere eForms-records. We plakken de twee niet aan elkaar tot één doorlopende trend, want dat levert een grafiek op die stiekem liegt op de naad.
De meeste meldingen vermelden geen waarde
Elk totaal dat we tonen is altijd gelabeld als een deel van het record, niet als de hele markt, want het als compleet presenteren zou overdrijven wat we werkelijk weten.
Ranglijst is aantal gunningen, niet omzet
De ranglijst van een leverancier weerspiegelt het aantal gunningen, niet omzet of ordergrootte. Een leverancier die veel kleine opdrachten wint kan hoger scoren dan een leverancier met minder maar grotere opdrachten.
We laten zien wie won, niet waarom
Biedkwaliteit, prijsstrategie en relatiegeschiedenis staan niet in het openbare record, en die leiden we niet af alsof we dat wel konden. De open-meldingenlijst weerspiegelt wat TED heeft gepubliceerd bij de laatste verversing, geen live feed van elke regionale of gemeentelijke melding in het land.